Olijfolie uit de Priorat: zo herken je een goede extra vierge

Arbequina-olijven met blaadjes na de pluk in El Masroig

Eind oktober begint in Catalonië de olijvenoogst. Tussen de wijngaarden van de Priorat worden dan de eerste olijven geplukt en geperst. Voor ons het ideale moment om je mee te nemen naar de olijfolie die bij onze klanten al jaren een van de favorieten is: de extra vierge olijfolie van Celler Masroig.

In dit artikel lees je waar die olie vandaan komt, wat “extra vierge” eigenlijk betekent en hoe je zelf een goede olijfolie herkent, bewaart en gebruikt.

Olijvenpluk met trilkam bij Celler Masroig in de Priorat

Celler Masroig: wijn en olie sinds 1917

Celler Masroig is een coöperatie in het dorpje El Masroig, in de streek Priorat in het zuiden van Catalonië. Ze werd opgericht in 1917 en is vandaag een van de bekendste wijnhuizen van de DO Montsant. Maar wie de streek kent, weet dat olijfbomen er net zo goed bij het landschap horen als wijnstokken. Ze staan op de randen van de akkers en op terrassen met droge stapelmuurtjes.

Celler Masroig is de grootste producent van olijfolie in de Priorat. De olie wordt gemaakt van olijven uit eigen oogst, van het ras Arbequina, en valt onder de beschermde oorsprongsbenaming DOP Siurana. Die DOP werd al in 1979 opgericht en is een van de oudste olijfoliebenamingen van Spanje.

Waarom de Priorat zo bijzonder is

De Priorat is vooral bekend om zijn krachtige rode wijnen, en daar zijn dezelfde redenen voor als bij de olie: een arme bodem van leisteen, kalk en graniet, een Mediterraan klimaat met koude winters en warme zomers, en veel handwerk op steile hellingen. De olijfbomen moeten er hard werken, en dat geeft olie met karakter.

Geplukte Arbequina-olijven op het net tussen de olijfbomen

Arbequina: zacht en fruitig

Arbequina is een klein olijfje uit Catalonië. Het geeft een olie die zachter en fruitiger is dan bijvoorbeeld de Andalusische Picual. Typisch zijn aroma’s van groene appel, amandel, artisjok en vers gemaaid gras, met een zachte, lichtpikante afdronk. Daardoor is het een heel toegankelijke olie: ook mensen die “echte” olijfolie te sterk vinden, vallen er vaak voor.

Celler Masroig perst de olijven uitsluitend mechanisch en koud. Zo blijven de fruitige aroma’s en de natuurlijke antioxidanten zo goed mogelijk bewaard.

Vers geperste extra vierge olijfolie in de molen van Celler Masroig

Extra vierge, vierge of gewoon olijfolie?

Op het etiket van een fles olijfolie staat altijd een categorie. Die zegt veel over de kwaliteit:

Categorie Hoe gemaakt Vrije zuurtegraad Smaak
Extra vierge Puur olijfsap, enkel mechanisch geperst max. 0,8% Geen smaakfouten, fruitig
Vierge Mechanisch geperst max. 2% Kleine smaakfoutjes toegelaten
Olijfolie Mengsel van geraffineerde en vierge olie max. 1% Neutraal

De DOP Siurana legt de lat nog hoger dan de wettelijke norm voor extra vierge: de zuurtegraad moet er onder de 0,5% blijven. Een lage zuurtegraad wijst op gezonde olijven die snel na de pluk geperst werden.

Zo proef je olijfolie als een kenner

Olijfolie proeven doe je net als wijn: met aandacht en in stappen.

  1. Giet een klein beetje olie in een glaasje of op een lepel.
  2. Warm het glas even op in je hand. Zo komen de aroma’s vrij.
  3. Ruik: denk aan vers fruit, gras, tomatenblad, amandel of artisjok.
  4. Neem een klein slokje en zuig er wat lucht bij, zodat de olie zich over je hele mond verspreidt.
  5. Let op de afdronk: voel je een lichte bitterheid op de tong en een prikkel achteraan in de keel?

Die bitterheid en dat pikante prikje zijn bij extra vierge olijfolie een teken van kwaliteit. Ze komen van polyfenolen, natuurlijke antioxidanten uit verse olijven. Hoe sterk ze zijn, hangt af van het olijfras en het moment van de oogst. Vroeg geoogste olie is groener, frisser en pittiger. Later in het seizoen wordt de olie geler, zachter en zoeter. Een Arbequina uit de Priorat zit aan de zachte kant: fruitig, met een subtiele prikkel.

Wat je niet wil proeven: een muffe, ranzige of azijnachtige smaak, of een smaak van karton of vet. Dat zijn tekenen van slechte olijven of een oude olie.

Bewaren en koken met extra vierge

Olijfolie wordt niet beter met de jaren. Licht, warmte en lucht zijn haar grootste vijanden. Een paar eenvoudige tips:

  • Bewaar de fles in een donkere, koele kast, niet naast het fornuis of op de vensterbank.
  • Sluit de fles na gebruik altijd goed af.
  • Gebruik een geopende fles bij voorkeur binnen twee à drie maanden.
  • Kijk op het etiket naar de oogstdatum: hoe verser, hoe beter.

En dan het koken. Het idee dat je niet mag bakken met extra vierge olijfolie is een hardnekkige mythe. Dankzij de natuurlijke antioxidanten is ze juist stabiel bij verhitting. In Spanje bakt men er al eeuwen mee, van tortilla tot gambas al ajillo.

Toch haal je het meeste uit een fruitige olie zoals die van Celler Masroig door ze rauw te gebruiken:

  • over een salade of gegrilde groenten
  • op witte vis of gestoomde mosselen
  • op geroosterd brood met tomaat en een snuifje zout, het Catalaanse pa amb tomàquet
  • als afwerking van een soep of een bord pasta
  • en voor de durvers: een paar druppels over vanille-ijs met wat zeezout

De oogst bij Celler Masroig in beeld

In deze korte film van Celler Masroig zie je de hele weg van de olijf: van de pluk tussen de terrassen van El Masroig tot de olie die vers uit de molen komt. De film is in het Spaans, met Nederlandse ondertitels.

Proef de Priorat zelf

De extra vierge olijfolie van Celler Masroig vind je in onze webshop onder de naam Les Sorts, met het certificaat van de DOP Siurana: in flessen van 25 cl en 50 cl, en voor wie er veel mee kookt ook in 2 liter en 5 liter. Proef haar eens puur, op een stukje vers brood, en ontdek hoeveel smaak er in een goede olijfolie zit. Ze is ook een mooi en origineel cadeau voor de feestdagen.

Bekijk de olijfolie van Celler Masroig in onze webshop

Foto’s: Celler Masroig

RECENTE BERICHTEN

Spaanse alternatieven voor Sauvignon Blanc

Sauvignon Blanc is voor veel wijnliefhebbers dé witte wijn: fris, aromatisch en lekker zuur, met citrus, kruisbes en vers gemaaid gras. Uit de Loire is hij strak en mineraal, uit Nieuw-Zeeland uitbundig tropisch. Spanje heeft twee druiven die dezelfde snaar raken, elk...

Vieiras a la plancha met albariñoschuim en kaviaar

In Galicië staan vieiras (sint-jakobsschelpen) op elke feesttafel. Wij bakken ze kort en heet a la plancha en serveren ze in hun schelp, met een luchtig botersausje van albariño en een toefje kaviaar. Het is een feestelijk voorgerecht dat verrassend snel klaar is....

7 wijnmythes die we graag de wereld uit helpen

Over wijn bestaan heel wat hardnekkige 'regels'. Je hoort ze aan tafel, op feestjes en soms zelfs in de winkel. Sommige hebben een kern van waarheid, maar de meeste houden je vooral tegen om iets nieuws te proeven. Tijd om er zeven op te ruimen, met een Spaanse blik....

Cool Climate regio’s in Spanje

Cool climate in Spanje: frisheid, hoogte en karakter Spanje is meer dan zon, warmte en krachtige rode wijn. In regio’s waar de Atlantische oceaan verkoeling brengt, wijngaarden hoog tegen berghellingen liggen of koele nachten de rijping vertragen, ontstaan wijnen met...

Het geloof in Cava

Cava? Veel mensen zien Cava als 'die Spaanse mousserende wijn' en niet als een kwaliteitsproduct uit een bijzonder herkomstgebied Catalunya. Voor we verder gaan over de kwaliteit van Cava eerst een woordje uitleg over hoe Cava wordt gemaakt.   Méthode...